โรคสมาธิสั้น (ADHD) พบได้ ร้อยละ 8.1 ในเด็กนักเรียนประถมของไทย หรือประมาณ 1 ล้านคน แต่เด็กจำนวนมากไม่ได้รับการวินิจฉัย เนื่องจากขาดระบบคัดกรองเชิงรุก ยา Concerta ที่เหมาะกับเด็กวัยเรียนยังไม่อยู่ในบัญชียาหลัก ทำให้ครอบครัวต้องจ่ายเอง 3,500-8,000 บาท/เดือน
6.5–11 ปี
อายุขัยสั้นกว่าคนทั่วไป
25–40%
ของผู้ต้องขังมี ADHD
2–5 หมื่นล้าน
บาท/ปี ต้นทุนสังคม
โรคสมาธิสั้น (ADHD) เป็นความผิดปกติทางพัฒนาการระบบประสาท ที่มีลักษณะเด่นคือ อาการขาดสมาธิ (inattention) อยู่ไม่นิ่ง (hyperactivity) และหุนหันพลันแล่น (impulsivity) ตามเกณฑ์ DSM-5 อาการจะปรากฏก่อนอายุ 12 ปี และวินิจฉัยได้ตั้งแต่อายุ 6 ปีขึ้นไป
การศึกษาโดย ทวีศิลป์ วิษณุโยธิน และคณะ (2556) พบความชุกร้อยละ 8.1 ในเด็ก ป.1-5 แต่ประเทศไทยไม่มีระบบคัดกรองเชิงรุก ทำให้เด็กจำนวนมากไม่ได้รับการวินิจฉัย ทั้งที่มีเครื่องมือ SNAP-IV ฉบับภาษาไทยที่ผ่านการทดสอบแล้ว
หลักฐานยืนยันว่า ADHD จำเป็นต้องรักษาด้วยยา (pharmacotherapy) เป็นหลัก โดย methylphenidate เป็นยาที่มีประสิทธิภาพสูงสุดสำหรับเด็กและวัยรุ่น
เปรียบเทียบ Concerta vs Ritalin
ประเด็น
Concerta
Ritalin
ระยะออกฤทธิ์
10-12 ชม.
3-4 ชม.
รับประทาน
1 ครั้ง/วัน
2-3 ครั้ง/วัน
ให้ยาที่โรงเรียน
ไม่จำเป็น
จำเป็น
บัญชียาหลัก
ไม่อยู่
อยู่
ค่าใช้จ่าย/เดือน
3,500-8,000฿
เบิกได้
อุปสรรคสำคัญคือ "ความไม่รู้" และ "ความกลัว" ผู้ปกครองบางส่วนมองว่าเป็นโรคน่ากลัว จึงไม่พามาพบแพทย์ วัฒนธรรมไทยที่เน้นความเชื่อฟังทำให้เด็ก ADHD ถูกมองว่า "ดื้อ" "ไม่มีมารยาท"
52%
เด็ก ADHD ถูกเพื่อนปฏิเสธ (vs 14% ในเด็กทั่วไป)
2.8 เท่า
เด็กที่ถูกครูลงโทษมีโอกาสเป็น ADHD
เด็ก ADHD มักมีโรคร่วมสูงถึง 53.5% โดยเฉพาะวิตกกังวล ซึมเศร้า และโรคดื้อต่อต้าน หากไม่รักษา มีโอกาสเป็นเด็กมีปัญหา 3-4 เท่า ติดสารเสพติด และเข้าสู่ระบบยุติธรรม
